獨尊華語，違法無據
——要求政府落實國際人權公約，保障教育自主摎參政平等權
威權時期个「國語政策」係對台灣各語言族群个文化清洗摎制度歧視，侵害聯合國《世界人權宣言》保障个人性尊嚴、《公民摎政治權利國際公約》同《經濟社會文化權利國際公約》保障个平等權、文化權、教育權摎政治參與權。
民主化過後，兩蔣時期个《國語推行辦法》摎《國語推行委員會組織條例》佇2003年、2014年正式廢止。立法院也通過包含人權《兩公約》在內个五項國際人權公約。2019年總統更加公布實施《國家語言發展法》。顯示台灣已經朝向尊重多元、保障語言平權个方向前進。毋過，現今政府佇軍隊、司法、立法、教育、國家考試等領域，猶原將華語作為唯一標準來排除其他語言，毋單淨於法無據，也牴觸立法院通過个各項國內法。更加摎民主多元、平等个普世價值背道而馳。
台灣本來就毋通華語。主計處2020年統計，超過八成國人還係講兩種以上个語言，顯示多語台灣正係真實个現況。毋過長期以來，義務教育卻強迫學生仔淨做得以華語作為主要學習語言，無法度用各本土語來學習數學、社會、自然等科目。國家考試摎政府文書也排除其他國家語言。造成「多數人民納稅，卻分人用來消弱自身語言文化」个荒謬制度，導致文化斷層、祖孫無法度共語。毋符合民主國家公平分配教育資源、保障自由發展文化人格个精神。
恩等主張：(一) 政府應該依法行政，終止無法律依據个強制華語教育。將華語改做選修，保障人民有權利自由選擇本土語言來接受義務教育。來落實聯合國《消除教育歧視國際公約》个教育自主權。(二) 保障人民有權用自家个語言參與公共事務。並佇升學、國家考試、司法摎擔任公職軍職這兜方面享有平等。落實人權《兩公約》保障个平等參政權、文化權。
恩等相信，多語並存絕對毋係治理个負擔，反倒係社會韌性、民主深化个必要基礎。事實上，聯合國秘書處使用兩種工作語言、六種法律語言，共樣運作順暢。盧森堡也佇教育、行政、司法文書上制度化保障三種語言，分人民溝通無礙。故所，將政府運作建立佇單一語言霸權，係過時个民族國家想像。依法保障各語言个平等權利，正係法治國个根本。
最後，維護語言多樣性係國際潮流。台灣固有還過現存个二十多種本土語言大半已經瀕危。獨尊單一語言，毋單淨加速文化流失，更加增加外國資訊操弄摎干預 (FIMI) 个風險。語言平等毋係福利，係基本權利。故所，政府應該全面檢討威權不義所遺留个歧視政策，復振台灣寶貴个多語傳統。
Thu̍k-chûn Fà-ngî, Vùi-fap Mò-kí
——Yêu-khiù chṳn-fú lo̍k-sṳ̍t koet-chi ngìn-khièn kûng-yok, pó-chong kau-yuk chhṳ-chú lâu chhâm-chṳn phìn-tén-khièn
Vî-khièn sṳ̀-khì ke "Koet-ngî chṳn-chhak" he tui Thòi-vân kok ngî-ngièn chhu̍k-khiùn ke vùn-fa chhîn-sé lâu chṳ-thu khì-sṳ, chhîm-hai Lièn-ha̍p-koet "Sṳ-kie ngìn-khièn siên-ngièn" pó-chong ke ngìn-sin chûn-ngiàm, "Kûng-mìn lâu chṳn-chṳ khièn-li koet-chi kûng-yok" thùng "Kîn-chi sa-fi vùn-fa khièn-li koet-chi kûng-yok" pó-chong ke phìn-tén-khièn, vùn-fa-khièn, kau-yuk-khièn lâu chṳn-chṳ chhâm-yí-khièn.
Mìn-chú-fa ko-heu, Lióng-Chiông sṳ̀-khì ke "Koet-ngî chhûi-hàng pan-fap" lâu "Koet-ngî chhûi-hàng Vî-yèn-fi chû-chṳt thiàu-li" tú 2003 ngièn, 2014 ngièn chṳn-sṳt fi-chṳ́. Li̍p-fap-yen yâ thûng-ko pâu-hàm ngìn-khièn "Lióng kûng-yok" chhai-nui ke ńg-hong koet-chi ngìn-khièn kûng-yok. 2019 ngièn chúng-thúng kien-kâ kûng-pu sṳ̍t-sṳ̂ "Koet-kâ ngî-ngièn fat-chán-fap". Hién-sṳ Thòi-vân yí-kîn chhâu-hiong chûn-chhung tô-ngièn, pó-chong ngî-ngièn phìn-khièn ke fông-hiong chhièn-chin. M̀-ko, hien-kîm chṳn-fú tú kiûn-chhui, sṳ̂-fap, li̍p-fap, kau-yuk, koet-kâ kháu-sṳ tén liâng-vet, yù-ngièn chiông Fà-ngî chok-vì vì-yit phêu-chún lòi phài-chhù khì-thâ ngî-ngièn, m̀-tân-chhiang yî-fap mò-kí, yâ tí-chhu̍k Li̍p-fap-yen thûng-ko ke kok-hong koet-nui-fap. Kien-kâ lâu mìn-chú tô-ngièn, phìn-tén ke phú-sṳ ka-chhṳ̍t poi-tho-ì-chhṳ̀.
Thòi-vân pún-lòi chhiu m̀-thûng Fà-ngî. Chú-kie-chhu 2020 ngièn thúng-kie, chhâu-ko pat-sṳ̀n koet-ngìn hàn-he kóng lióng-chúng yî-song ke ngî-ngièn [1], hién-sṳ tô-ngî Thòi-vân chṳn-he chṳ̂n-sṳ̍t ke hien-khóng. M̀-ko chhòng-khì yî-lòi, ngi-vu kau-yuk khiok khiòng-pet ho̍k-sâng-é chhiang cho-tet yî Fà-ngî chok-vì chú-yeu ho̍k-si̍p ngî-ngièn, mò-fap-thu yung kok pún-thú-ngî lòi ho̍k-si̍p su-ho̍k, sa-fi, chhṳ-yèn tén khô-muk. Koet-kâ kháu-sṳ lâu chṳn-fú vùn-sû yâ phài-chhù khì-thâ koet-kâ ngî-ngièn. Chho-sṳ̀n "tô-su ngìn-mìn nap-soi, khiok pûn ngìn yung lòi sêu-ngio̍k chhṳ-sṳ̂n ngî-ngièn vùn-fa" ke fông-myu chṳ-thu, thô-chṳ vùn-fa thon-chhèn, chú-sûn mò-fap-thu khiung-ngî. M̀ fù-ha̍p mìn-chú koet-kâ kûng-phìn fûn-phi kau-yuk chṳ̂-ngièn, pó-chong chhṳ-yû fat-chán vùn-fa ngìn-kiet ke chîn-sṳ̀n.
Ên-tén chú-chông：(1) Chṳn-fú yîn-kôi yî-fap hìn-chṳn, chûng-chṳ́ mò fap-li̍t yî-kí ke khiòng-chṳ Fà-ngî kau-yuk. Chiông Fà-ngî kói-cho sién-siû, pó-chong ngìn-mìn yû khièn-li chhṳ-yû sién-chet pún-thú ngî-ngièn lòi chiap-su ngi-vu kau-yuk. Lòi lo̍k-sṳ̍t Lièn-ha̍p-koet "Sêu-chhù kau-yuk khì-sṳ koet-chi kûng-yok" ke kau-yuk chhṳ-chú-khièn. (2) Pó-chong ngìn-mìn yû-khièn yung chhṳ-kâ ke ngî-ngièn chhâm-yí kûng-kiung sṳ-vu. Pin tú sṳ̂n-ho̍k, koet-kâ kháu-sṳ, sṳ̂-fap lâu tâm-ngim kûng-chṳt kiûn-chṳt liá-têu fông-mien hióng-yû phìn-tén. Lo̍k-sṳ̍t ngìn-khièn "Lióng kûng-yok" pó-chong ke phìn-tén chhâm-chṳn-khièn, vùn-fa-khièn.
Ên-tén siông-sin, tô-ngî pin-chhùn chho̍t-tui m̀-he chṳ-lî ke fu-tâm, fán-tó he sa-fi ngim-sin, mìn-chú chhṳ̂m-fa ke pit-yeu kî-chhú. Sṳ-sṳ̍t-song, Lièn-ha̍p-koet pi-sû-chhu sṳ́-yung lióng-chúng kûng-chok ngî-ngièn, liuk-chúng fap-li̍t ngî-ngièn, khiung-yong yun-chok sun-chhóng. Lû-sêm-pó yâ tú kau-yuk, hìn-chṳn, sṳ̂-fap vùn-sû song chṳ-thu-fa pó-chong sâm-chúng ngî-ngièn, pûn ngìn-mìn kêu-thûng mò-ngoi. Ku-só, chiông chṳn-fú yun-chok kien-li̍p tú tân-yit ngî-ngièn pa-khièn, he ko-sṳ̀ ke mìn-chhu̍k koet-kâ sióng-siong. Yî-fap pó-chong kok ngî-ngièn ke phìn-tén khièn-li, chṳn-he fap-chṳ-koet ke kên-pún.
Chui-heu, vì-fu ngî-ngièn tô-yong-sin he koet-chi chhâu-liù. Thòi-vân ku-yû hàn-ko hien-chhùn ke ngi-sṳ̍p-tô chúng pún-thú ngî-ngièn thai-pan yí-kîn phìn-ngûi. Thu̍k-chûn tân-yit ngî-ngièn, m̀-tân-chhiang kâ-chhuk vùn-fa liù-sṳt, kien-kâ chên-kâ ngoi-koet chṳ̂-sin chhâu-nung lâu kân-yi (FIMI) ke fûng-hiám. Ngî-ngièn phìn-tén m̀-he fuk-li, he kî-pún khièn-li. Ku-só, chṳn-fú yîn-kôi chhiòn-mien kiám-thó vî-khièn put-ngi só yì-liù ke khì-sṳ chṳn-chhak, fu̍k-chṳ́n Thòi-vân pó-kui ke tô-ngî chhòn-thúng.
